Tematyka skargi kasacyjnej jest interesująca raczej dla prawników. Wynika to z tego, że strona sama nie może takiej skargi złożyć, albowiem w tym zakresie obowiązuje przymus radcowsko-adwokacki. Dlatego to raczej profesjonalni prawnicy zastanawiają się jak taka skarga powinna wyglądać.

Skarga kasacyjna

Skarga kasacyjna jest jednym z najtrudniejszych pism procesowych. Jest środkiem zaskarżania nadzwyczajnym, który jak żaden inny realizuje interes publiczny przejawiający się w jednolitości orzecznictwa. Dlatego sporządzenie skargi kasacyjnej zastrzeżone zostało dla osób profesjonalnych prawników (w tym oczywiście radców prawnych), bo gwarantują oni wysoki poziom merytoryczny oraz należytą takiej skargi (był nawet pomysł wprowadzenia kategorii „prawników kasacyjnych”). I właśnie wśród tych prawników trwał spór: czy skarga jest czy też nie jest pierwszym pismem procesowym.

Skarga jest pierwszym pismem

Uznanie, że skarga jest pierwszym pismem oznacza, że musi spełnić wymogi formalne, takie jak np. pozew. Reguluje to art. 126 § 2 kpc, wskazujący, że takie pierwsze pismo musi zawierać m.in. adresy stron, ich numery PESEL czy KRS.

I większość doktryny uznaje, że skarga takim właśnie „pierwszym pismem” jest, czego dowodzi pierwszy z brzegu komentarz do kpc (red. Marciniak):

Skarga jest pierwszym pismem procesowym w tej sprawie, stąd powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pierwszego pisma procesowego, o których mowa w art. 126 (…) KPC.

Podobnie kwestię tę traktowano w orzecznictwie. Np. w świeżym postanowieniu Sądu Najwyższego z 6 marca 2025 r. (III CZ 224/24) czytamy, że:

Skarga kasacyjna – z uwagi na charakter tego środka prawnego – jest pierwszym pismem w sprawie w rozumieniu art. 126 § 2 KPC i powinna zawierać nie tylko oznaczenie stron (uczestników postępowania), o czym mowa w art. 126 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3984 § 3 KPC, lecz także oznaczenie ich miejsca zamieszkania lub siedziby.

Skarga nie jest pierwszym pismem procesowym

Ale są też zdania przeciwne, chociaż – trzeba to przyznać – w mniejszości. Tytułem przykładu można wskazać postanowienie Sądu Najwyższego z 25 października 2012 r. (IV CZ 113/12):

Skarga kasacyjna nie jest pierwszym pismem procesowym i w związku z tym wnioskodawca nie jest obowiązany do wskazania adresów uczestników (art. 126 § 2 KPC w zw. z art. 13 § 2 KPC).

I bądź tu prawniku mądry, skoro sam Najwyższy ma różne zdanie w tej kwestii…

Najnowsza zasada prawna

Rozbieżności te dostrzegł Sąd Najwyższy w sprawie pewnego banku. Doszło tam właśnie do odrzucenia skargi kasacyjnej z tego powodu, że nie zawierała adresu oraz numeru PESEL strony. Rozpatrując zażalenie Sąd w składzie „trójkowym” dostrzegł wskazane powyżej trudności i postanowił zadać Sądowi Najwyższemu pytanie:

Czy skarga kasacyjna powinna zawierać wszystkie elementy pierwszego pisma w sprawie (art. 126 § 2 w zw. z art. 398(4) § 3 k.p.c.), w szczególności wskazanie adresów stron, czy wystarczające jest, gdy – oprócz wymagań właściwych dla skargi kasacyjnej – spełnia ona wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego (art. 126 § 1 w zw. z art. 3984 § 3 k.p.c.)?

Całe pytanie z ciekawym wywodem jest tutaj >>>>

I Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów stosunkowo niedawno, 14 maja 2025 r. podjął uchwałę o treści:

​Skarga kasacyjna nie musi spełniać wymagań przewidzianych w art. 126 § 2 k.p.c. dla pierwszego pisma w sprawie.

Co więcej, uchwała ta została uznana za zasadę prawną.

Od teraz zatem prawnicy mają już jasność – wymogi z art. 126 § 2 kpc nie dotyczą skargi kasacyjnej.

I jasność ta obowiązuje do kolejnej uchwały Sądu Najwyższego.