Remont linii przesyłowej – kwalifikacja prac
Problem kwalifikacji prac budowlanych wykonywanych przy urządzeniach przesyłowych doczekał się bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych. Ostatnie orzeczenia NSA wskazują na stabilizację stanowiska tego Sądu i przyjęcie, że zakres prac remontowych w rozumieniu art. 124b u.g.n. należy rozumieć szeroko, przy uwzględnieniu zarówno przepisów Prawa budowlanego, jak i obowiązków operatora sieci przewidzianych w Prawie energetycznym.
Wyrok NSA w sprawie I OSK 1311/20
Wpis przygotowałem w oparciu o stanowisko NSA przedstawione w wyroku wydanym 24 listopada 2020 r. w sprawie I OSK 1311/20. To kolejny wyrok w tym roku (wcześniejszy został wydany w sprawie I OSK 2208/18), który zawiera jednoznaczne wytyczne, jak rozumieć pojęcia remontu, przebudowy oraz rozbudowy specyficznego obiektu budowlanego, jakim jest linia przesyłowa.
NSA wskazał, iż pojęcie remontu urządzenia przesyłowego, o którym mowa w przepisie art. 124b u.g.n., powinno być odczytywane przy uwzględnieniu zarówno przepisów Prawa budowlanego, jak i obowiązków operatora sieci przewidzianych przepisami Prawa energetycznego oraz sposobu realizacji tych obowiązków.
Przepis art. 124b ma rolę służebną – jego zadaniem jest zapewnienie możliwość wykonania podstawowych obowiązków operatora sieci (przewidzianych w szczególności art. 4 ust. 1 P.e. oraz art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 P.e.), w tym zagwarantowania bezpieczeństwa oraz niezawodności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i ciągłości dostaw energii, przy zachowaniu wymaganych parametrów jakościowych.
Przez konserwację i remonty urządzeń przesyłowych należy rozumieć zatem działania dotyczące urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji wyżej wymienionych obowiązków przewidzianych w Prawie energetycznym.
Co konkretnie może być remontem?
NSA ocenił, iż niżej opisane prace budowlane spełniają cechy remontu w rozumieniu przepisu art. 124b u.g.n.:
- dostosowanie linii wysokiego napięcia 110kV do zwiększonej obciążalności przewodów fazowych przez pracę w temperaturze +80ºC
- poprawa stanu technicznego tej infrastruktury przez wymianę lub naprawę uszkodzonych elementów konstrukcji
- wymiana przewodu odgromowego na nowy przewód OPGW
- wzmocnienie i wymiana części konstrukcji słupów
- wymiana izolacji
- naprawa uziemień i fundamentów
- malowanie konstrukcji słupów
- podwyższenie jednej z konstrukcji wsporczych o 5 metrów.
Na uwagę zasługują w szczególności prace polegające na wymianie przewodu odgromowego na OPGW (w związku z dodatkową funkcjonalnością w stosunku do tradycyjnych przewodów odgromowych w postaci przesyłania sygnałów światłowodami) oraz podwyższenie konstrukcji słupa. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych te kwestie prowadziły do rozbieżnych ocen, warto zatem odnotować stanowisko NSA.
NSA podkreślił, iż w ramach prac remontowych możliwe jest użycie nowych materiałów budowlanych, w szczególności jeżeli jest to skutkiem postępu technologicznego:
Dotyczy to w szczególności akcentowanej przez Sąd Wojewódzki wymianie przewodu odgromowego na przewód OPGW posiadający tubę, w której znajdują się 72 włókna światłowodowe pozwalające na uruchomienie komunikacji między stacjami elektroenergetycznymi. Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całości i w tym kontekście oceniać, czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową.
Co remontem nie jest?
NSA sformułował dalsze wytyczne, wskazując, co remontem w jego ocenie nie jest:
- zmiany parametrów technicznych linii przesyłowej, w szczególności zmiana napięcia oraz długości linii
- zmiana przebiegu urządzenia na nieruchomości
- zmiana miejsca posadowienia poszczególnych słupów podtrzymujących linię
- zwiększenie natężenia pola elektromagnetycznego.
Zmiana przywołanych wyżej parametrów wyklucza możliwość kwalifikacji prac jako remontu, tym samym obliguje do zachowania odmiennego trybu przymusowego ograniczenia prawa własności – na podstawie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n., nie zaś art. 124b u.g.n.
Warto zanotować sygnaturę orzeczenia, zawiera bowiem jednoznaczne wskazówki prawne i techniczne, które będą pomocne w procesie kwalifikacji planowanych prac budowlanych.
Piotr Zamroch
radca prawny
Piotr Zamroch
Specjalizuję się w prawie energetycznym oraz prawnych i ekonomicznych aspektach inwestycji przesyłowych. Doradzam wytwórcom energii oraz operatorom sieci we wszystkich branżach energetyki i w sektorze wodociągowo-kanalizacyjnym. Analizuję problemy prawne wieloaspektowo, dzięki czemu moja wiedza i doświadczenie są wykorzystywane do budowania strategii postępowania i wewnętrznych procedur w spółkach przesyłowych. W ten sposób pomagam oszczędzać czas i pieniądze moim Klientom.
W czym pomagamy?
Pomagamy przedsiębiorcom przesyłowym w kompleksowym zabezpieczeniu praw do nieruchomości – od budowy strategii i procedur po negocjacje oraz spory dotyczące odszkodowań i wynagrodzeń. Wspieramy inwestycje liniowe na każdym etapie, minimalizując ryzyka prawne i zapewniając sprawną realizację projektów. Reprezentujemy Klientów w negocjacjach i postępowaniach, dbając o ich interesy wobec właścicieli nieruchomości oraz zarządców dróg.
Jak wygląda współpraca z nami?
Projekt rozpoczynamy od analizy sytuacji oraz opracowania strategii działania, która minimalizuje ryzyka prawne i organizacyjne. Na każdym etapie jesteśmy zaangażowani i dostępni. Dbamy o sprawną komunikację, transparentność działań oraz skuteczność w realizacji powierzonych nam zadań.
Dlaczego warto z nami pracować?
Łączymy specjalistyczną wiedzę z doświadczeniem w obsłudze inwestycji liniowych i spraw związanych z urządzeniami przesyłowymi. Nasze podejście opiera się na skutecznych strategiach minimalizujących ryzyko oraz elastycznych rozwiązaniach dostosowanych do potrzeb Klienta. Działamy kompleksowo – od doradztwa i negocjacji po reprezentację w sporach, zapewniając efektywność na każdym etapie współpracy.
